Kredyt hipoteczny po rozwodzie – co z ratami i mieszkaniem?

Poniżej wyjaśniamy najważniejsze kwestie, które nurtują naszych Klientów, którzy właśnie zakończyli lub są w trakcie procesu rozwodowego.

1. Kto spłaca kredyt hipoteczny po rozwodzie?

Rozwód nie zwalnia automatycznie żadnego z małżonków z obowiązku spłaty wspólnego kredytu hipotecznego.

Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej nie jest równoznaczne z ustaniem odpowiedzialności za kredyt. Dopóki nie dojdzie do skutecznej zmiany zobowiązania wobec banku, oboje byli małżonkowie nadal solidarnie odpowiadają za jego spłatę. Co to oznacza w praktyce?

Solidarność współkredytobiorców oznacza, że bank może żądać spłaty całego wymagalnego zobowiązania od każdego z nich z osobna jak i od obojga naraz. A więc, gdy jeden z małżonków zaprzestanie spłaty kredytu, bank będzie miał prawo domagać się zapłaty także od drugiej strony. Nie ma przy tym znaczenia, że po rozwodzie tylko jeden z byłych małżonków mieszka w kredytowanym mieszkaniu.

A co w sytuacji, gdy byli małżonkowie podpisali porozumienie, z którego wynika, że tylko jeden z nich będzie odpowiedzialny za spłatę rat? Niestety taka umowa nie jest wiążąca dla banku.

2. Czy sąd w sprawie o podział majątku podzieli wspólny kredyt?

Nie. Sąd dzieli majątek wspólny, tj. wszystkie jego aktywa, ale co do zasady nie dzieli pasywów, a więc i długów wobec banków.

Sąd może przyznać mieszkanie jednemu z byłych małżonków i ustalić spłatę należną drugiemu. Nie może jednak samym postanowieniem o podziale majątku zwolnić jednego z kredytobiorców z odpowiedzialności wobec banku.

Oznacza to, że podział mieszkania z kredytem hipotecznym i podział zobowiązania kredytowego to dwie odrębne kwestie. Dla osoby, która po podziale majątku przestaje być właścicielem mieszkania sytuacja ta staje się szczególnie problematyczna, gdyż formalnie nadal odpowiada za kredyt. Przy ustalaniu warunków podziału warto zatem uwzględnić nie tylko wartość nieruchomości, lecz także sposób dalszej obsługi kredytu.

3. Czy hipoteka wpisana do księgi wieczystej wpływa na wycenę mieszkania przy podziale majątku?

Co do zasady sąd ustala wartość rynkową nieruchomości bez pomniejszania jej o wartość obciążenia hipotecznego. Sam wpis hipoteki do księgi wieczystej nie oznacza więc automatycznie, że wartość mieszkania na potrzeby podziału majątku powinna zostać obniżona o kwotę zabezpieczonego długu.

Stanowisko to wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – obecnie dominuje pogląd, że w sprawie o podział majątku wspólnego sąd co do zasady ustala wartość nieruchomości bez uwzględniania obciążenia hipotecznego, chyba że zachodzą szczególnie istotne powody uzasadniające odmienne rozliczenie (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2019 r., III CZP 14/19).

Przykładowo, jeżeli mieszkanie ma wartość rynkową 700 000 zł i jest obciążone hipoteką zabezpieczającą kredyt, sąd co do zasady przyjmuje wartość rynkową mieszkania jako punkt wyjścia do rozliczeń. Nie oznacza to jednak, że wysokość spłaty należnej drugiemu małżonkowi zawsze wyniesie połowę tej kwoty. Znaczenie mają również udziały małżonków, pozostałe składniki majątku oraz ewentualne roszczenia rozliczeniowe.

4. Czy do przejęcia kredytu przez jednego małżonka potrzebna jest zgoda banku?

Tak. Jeżeli byli małżonkowie chcą, aby po rozwodzie tylko jedno z nich odpowiadało za kredyt wobec banku, konieczne jest odpowiednie uregulowanie zobowiązania z udziałem banku.

Bank jako wierzyciel i strona umowy kredytowej musi wyrazić zgodę na zmianę dłużnika. Wymaga to podpisania odpowiedniego aneksu albo zawarcia nowej umowy regulującej dalszą spłatę kredytu.

Czy bank może odmówić zwolnienia z długu jednego z małżonków? Bank analizując tę kwestię zbada zdolność kredytową osoby, która ma samodzielnie spłacać zobowiązanie, a zatem w przypadku oceny negatywnej może również odmówić zwolnienia drugiego kredytobiorcy z długu.

5. Czy można domagać się zwrotu rat kredytu od byłego małżonka?

Mimo, że sąd nie dzieli samego długu wobec banku, może w ramach podziału majątku rozliczyć raty, które jedno z małżonków spłaciło z własnej kieszeni po rozwodzie. W praktyce może oznaczać to zwrot od byłego małżonka równowartości połowy uiszczonych rat albo przejęcie większej części majątku wspólnego.

Dlatego przygotowując się do sprawy o podział majątku wspólnego warto zgromadzić potwierdzenia przelewów, historię spłat kredytu oraz dokumenty bankowe. Mogą one mieć istotne znaczenie przy ustalaniu wysokości ewentualnego roszczenia regresowego o zwrot spłaconych rat.

6. A co w sytuacji, gdy żadne z byłych małżonków nie może samodzielnie spłacać kredytu?

Jeżeli żadne z byłych małżonków nie jest w stanie samodzielnie regulować rat kredytu warto rozważyć sprzedaż domu lub mieszkania. Uzyskaną sumę przeznacza się w pierwszej kolejności na spłatę zobowiązania wobec banku, a pozostałą kwotę podzielić zgodnie z udziałami w majątku wspólnym.

Alternatywą pozostaje wynajęcie nieruchomości i przeznaczanie uzyskiwanego czynszu na spłatę rat, o ile dochód z najmu będzie wystarczający i pozwoli uniknąć dalszego zadłużania się.

Jeżeli żadna z tych opcji nie jest możliwa warto jak najszybciej skontaktować się z bankiem w celu omówienia ewentualnej restrukturyzacji zadłużenia, np. poprzez wydłużenie okresu kredytowania, co może zmniejszyć miesięczne obciążenie. Warto jednak pamiętać, iż taka zmiana może zwiększyć całkowity koszt kredytu.

Kredyt po rozwodzie – pomoc prawna

Podział majątku obejmującego nieruchomość obciążoną hipoteką wiąże się z koniecznością rozstrzygnięcia wielu kwestii prawnych, w tym ustalenia wartości nieruchomości, odpowiedzialności byłych małżonków za spłatę kredytu oraz wzajemnych rozliczeń finansowych.

Jeżeli nie wiesz, jak uregulować kredyt po rozwodzie lub jakie rozwiązanie będzie najkorzystniejsze w Twojej sytuacji, skontaktuj się z Kancelarią Kraluk Kurkierewicz, aby omówić swoją sytuację i możliwe dalsze kroki.

Stan prawny na 2 listopada 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w indywidualnej sprawie. Ocena konkretnej sytuacji wymaga analizy jej okoliczności i właściwych przepisów prawa.